ره آورد من

میسیونر پروتستانت دکتر ساموئل مارتین جُردن

دکتر ساموئل مارتین جردن Samuel M. Jordan

از 1871 تا 1952 میلادی

از سال 1899 تا سال 1940 میلادی ریاست کالج آمریکایی تهران (دبیرستان البرز) را به عهده داشت. او بانی و سازنده دبیرستان البرز و مدرسه دخترانه آمریکایی تهران است.

جرُدن در سال 1871 میلادی در نزدیکی شهر یورک در پنسیلوانیا/ امریکا بدنیا آمد. پس از تحصیل در دبستان و دبیرستان در سال 1895 میلادی از کالج لافایت لیسانس گرفت. در سال 1898 میلادی درجه استادی علوم الهی (ام.ا) از دانشگاه پرینستون را دریافت کرد. در سال 1916 میلادی کالج لافایت او را با درجه D.D (دکتر در حکمت و فلسفه) شناخت و در سال 1935 میلادی از کالج واشنگتن و جفرسون بدرجه دکترای حقوق نائل شد.

دکتر جردن در سال 1898 میلادی (1278 خورشیدی/ 7 سال قبل از امضای فرمان مشروطه) به ایران آمد و یک سال بعد ریاست مدرسه البرز را به عهده گرفت. در سال 1913 میلادی (1292 خورشیدی) با راه‌اندازی کلاس‌های باقیمانده دوره دوازده ساله دبیرستان تکمیل گردید. در سال 1918 میلادی (1297 خورشیدی) اولین ساختمان شبانه‌روزی که در آن زمان، سالن مک کورمیک (Maccormick Hall) نامیده می‌شد و یک ساختمان دیگر پایان یافت.

عکس یادگاری در مقابل سالن مک کورمیک کالج آمریکایی تهران، در سال ۱۳۰۹ خورشیدی

سردودمان پهلوی، رضا شاه به پاس خدمات فرهنگی وی در ساخت دبیرستان البرز، دو مدال و نشان به او عطا کرد:

· ابتدا در سال 1300 خورشیدی، وی یک قطعه نشان و مدال درجه دوم علمی دریافت کرد

· و بار دیگر در سال 1319 خورشیدی، وی و خانمش به دریافت نشان درجه یک علمی دیگر مفتخر شدند.

دکتر جردن برای مدتی به امریکا بازگشت (زمان اشغال ایران)، سپس در سال 1323 خورشیدی، دوباره به ایران آمد و مورد استقبال شاگردان و مریدانش قرار گرفت. او ایران را وطن دوم خود می‌نامید و همواره از آن به نیکی یاد می‌کرد. وی در سال 1333 خورشیدی، در 81 سالگی در آمریکا درگذشت.

در سال 1326 خورشیدی، مراسمی به یاد او و برای بزرگداشت او در تالار دبیرستان البرز برگزار شد و نیم تنه سنگی وی را که استاد ابوالحسن صدیقی تراشیده بود، در کنار در ورودی آن نصب کردند. این پیکره بعدا به کتابخانه دانشگاه صنعتی امیرکبیر منتقل گردید.

بزرگ‌راه آفریقا در شمال تهران، در زمان رژیم پهلوی، به یادبود وی خیابان جردن نام گرفته بود، نامی که هنوز هم بطور غیر رسمی کاربرد دارد.

کتابی به نام «روش دکتر جردن» به قلم شکرالله ناصر در دیماه 1323 خورشیدی در تهران منتشر شده که در آن به شیوه کار وی و اداره دبیرستان پرداخته‌است.

ملک الشعرای بهار در مورد دکتر جُردن:

تا کشور ما جایگه جُردن شد    بس خارستان کز مددش گلشن شد

این باغ هنر که دور از او بود، کنون‏    چشمش به جمال باغبان روشن شد

                      ...............

  نادانی چیست جز به غفلت مردن؟

  باید به علاج از این مرض جان بردن

  گفتم که طبیب درد نادانی کیست؟

  پیر خردم گفت که جُردن، جُردن!

...................................................................